ชีวิตกับการผจญภัย
- Chamnongsri Hanchanlash
- 9 ม.ค.
- ยาว 1 นาที
ป้าศรี (คุณหญิงจำนงศรี หาญเจนลักษณ์)
“คุณป้าได้เรียนรู้อะไรบ้างจากชีวิตที่อยู่มานานถึงวัยนี้“
คำถามทำนองนี้ ป้าศรีได้รับบ่อยๆ ตั้งแต่ป้าเข้าสู่วัย แก่เฒ่าอันน่าตื่นเต้น (ไม่เคยคิดว่าจะมีวันที่จะแก่เฒ่าถึงปานนี้)
ขอตอบว่าเรียนรู้มากมาย จนบรรยายไม่หวัดไม่ไหว
เพราะประสบการณ์อันหลากหลายในชีวิตที่ผ่านมานั้น เป็นทั้งครู ทั้งเป็นวัตถุดิบในการเรียนรู้ที่ไม่รู้จบ และจะจบก็เมื่อชีวิตจบ คือตายนั่นแหละ ถ้าสมองยังใสถึงวันนั้น
(เออ ทำไมหนอคนสมัยนี้เขาเขียน “ตาย”เป็น“ตุย” พูดหรือเขียน “ตาย”ตรงๆไม่ดีกว่าหรือ คำว่า“ตาย”ออกเสียงยาวๆสบายๆ เหยียดๆ ยาวๆ ทำไมต้องเลี่ยงมันล่ะ)
ทุกคนมีชีวิตเป็นครู จริงไหม
แต่ใครจะให้ครูชีวิตสอนอะไร …ครูสอนแล้วจะเรียนยังไง …เรียนได้แค่ไหน…
ขึ้นอยู่กับตัวคนคนนั้น
ครูคนเดียวกัน โจทย์เดียวกัน แต่ทักษะการเรียนรู้และวิธีเรียนรู้จะต่างกัน ผลที่ได้ก็ต่างกัน
ลองพิจารณาดูซิว่า
ผลการเรียนรู้เห็นได้ในคนแก่ที่ผ่านชีวิตมานานพอๆกันนั้นแต่ละคนเขาได้อะไรกันมา
น่าศึกษานะ เหมือนอ่านหนังสือหลายๆเล่ม
ผู้เฒ่าบางคนชอบให้ลูกหลานเคารพเอาใจ บางคนชอบอิสระ บางคนหนักแน่น บางคนหวือหวา
ถ้าเจอปัญหาเดียวกัน บางคนโกรธ บางคนหนี บางคนนิ่งใคร่ครวญ บางคนตัดสินด้วยมาตราฐานตัวเอง บางคนเปิดใจศึกษาพิจารณา
สำหรับกลุ่มหลังนี้อาจจะชอบเอาปัญหามาเป็นเครื่องพัฒนาทักษะการเรียนรู้ให้ลุ่มลึกยิ่งขึ้น
”เรียน” กับ”เรียนรู้” แตกต่างกัน
”เรียน“นั้น เรียนเป็นเรื่องๆ โดยใช้สมองเป็นหลัก
แต่”เรียนรู้“ เป็นศิลปะการใช้องค์รวมของสติและปัญญา หรือสมองกับใจที่สอดคล้องกลมกลืนกัน
เมื่อใดที่สมองกับใจทะเลาะกัน เขาก็จะรู้ตัว แล้วพักรบให้สติสมาธิเข้ามาไกล่เกลี่ย
วิธีพักรบในที่นี้ หมายถึง ยอมรับซะก่อนว่า เออ… มันเป็นอย่างนี่แหละ
แล้วก็คิดว่าถ้าเป็นเรื่องของเพื่อนรักของเรา เราจะแนะนำเขาว่าอย่างไร
นี่คือทักษะหนึ่งในการเรียนรู้จากประสบการณ์ ซึ่งจะบ่มเพาะเมตตากับทั้งตนเองและคนอื่น ซึ่งเป็นที่มาของความสุข
ยิ่งแก่ตัวยิ่งเห็นว่าชีวิตเราเป็นการผจญภัย ชีวิตป้าเป็นชีวิตที่ขึ้นลงเข้าข่ายโลดโผนทั้งในทุกข์และสุข มีทั้งความเลวความดี ความผิดความถูก เด็กหญิงจำนงศรีในสมัยโน้น ไม่มีเคยคาดคิดว่าจะได้เรียนรู้ทักษะการเรียนรู้มาถึงปานนี้
การผจญภัยเป็นการเผชิญสิ่งไหม่ๆไม่ว่าจะเป็นบวกหรือลบ ที่แน่นอนว่ามีความเสี่ยงแฝงอยู่ ตลอดจนเป็นการผจญกับความกลัว ไม่คาดคิด สิ่งที่ไม่คุ้นเคย ไม่รู้ ไม่เข้าใจ การผจญภัยทำให้ประสาทไว ใจตื่น สมองปราดเปรียว และฝึกให้สติให้ตั้งมั่นในปัจจุบัน
ความเสี่ยงเป็นธรรมชาติของชีวิต เพราะเวลานาทีในชีวิตนั้นใหม่เสมอ ปัจจุบันผ่านเป็นอดีต อนาคตผันมาเป็นปัจจุบันอย่างไม่ขาดสาย ปัจจุบันจึงสด ใหม่และเปลี่ยนแปลงไม่หยุดหย่อน ใครล่ะที่จะมั่นใจได้ว่าวันต่อไปจะเป็นอย่างที่คิด ทุกข์ก็เปลี่ยน สุขก็เปลี่ยน ความคิดเราเองก็เปลี่ยน สัจธรรมนี้แหละที่ช่วยพัฒนาทักษะการทรงตัวทรงใจไม่ว่าธารชีวิตจะไหลเอื่อยหรือเชี่ยวกราก
การทำสิ่งใหม่ที่ท้าทายเป็นการฝึกทักษะการเรียนรู้ชั้นเยี่ยม ยิ่งยากยิ่งดี
ยิ่งในเรื่องเทคโนโลยี่ที่ลูกหลานคิดว่าจะเกินความสามารถของเรา ป้ายิ่งชอบ เพราะมันท้าทาย
เรียนรู้มันเรื่อยมา จนขึ้นชื่อว่าเป็นหญิงชราชำนาญการ
พอที่จะได้พูดคุยกับลูกหลานด้วยภาษาเดียวกันได้ และ ได้ติดตามวิทยาการใหม่ๆโดยไม่ต้องให้ใครอธิบาย
นักผจญภัยชีวิตอย่างป้าจะเผชิญหน้ากับสิ่งที่กลัวหรือไม่คุ้นเพื่อที่จะเข้าใจธรรมชาติของใจตัวเอง ถ้าเล่าทั้งหมดบทความนี้จะยาวเป็นกิโลเมตร
สมัยหนึ่งป้าเป็นแชมป์กลัวผี ก็ไปขังตัวเองคนเดียวอยู่ในวิหารวัดป่าแห่งหนึ่งตลอดคืน ถึง 2 คืน ในวิหารมีโลงศพตั้งอยู่ มีพระพุทธรูปและรูปปั้นของพระอาจารย์ที่ล่วงลับไปแล้วหลายองค์
โอย เงาที่เกิดจากแสงเทียนที่แวดไหวนั้น มันเซาะประสาทเอาเสียจริง มิหนำซ้ำยังเป็นหน้าพายุฝนที่ฟ้าแลบคำรามครืนๆ
แต่คืนหฤโหดทั้ง 2 คืนนั้น ก็ผ่านเป็นด้วยดี หายกลัวผีไปได้ ปัญหาอยู่ที่ความกลัวน่ะค่ะ ไม่ใช่ผี หรือแสงเทียน ความกลัวเป็นการรู้สึกจากความคิดความจำ
ประสบการ์ณนั้น ทำให้ได้มองเลยไปถึงใยโยงของความกลัวกับอนาคต
เรากลัวผี”จะ”มาหลอก
เราเอาอนาคตมาสวมปัจจุบัน เราคาดคิด เอา“จะ”มาขู่ขวัญ เราสร้างภาพขึ้นในความคิด เอาความคิดไปแปะไว้กับความกลัว
วีรกรรมผจญภัยเพื่อการศึกษาเรียนรู้จิตและใจตัวเองมีอีกหลายอย่าง เช่น ไปอยู่บนกุฏิบนเขาที่ไม่มีน้ำมีไฟไม่มีส้วมนานเป็นอาทิตย์ ฯลฯ ได้เรียนรู้ทักษะการเรียนรู้มากมาย ที่สำคัญคือต้องมีการยอมรับปูไว้เป็นพื้นฐาน ยอมรับว่าความเป็นจริงขณะนี้มันเป็นอย่างนี้แหละ จากนั้นคิดจะทำอะไรต่อไปมันก็จะง่ายขึ้น มั่นใจและมั่นคงขึ้น
แม้ชีวิตจะยาวมาถึง 86 ปี ทว่าแต่ละวัน แต่ละชั่วโมง ก็ยังอยู่บนเส้นทางของการผจญภัย ไม่รู้ว่า ชั่วโมงหน้าจะเจออะไร เมื่อ 5-6 ปีก่อน อยู่ๆก็ใจหวิวลงไปแอ้งแม้งอยู่กับพื้น ลูกซึ่งไม่คิดว่ามนุษย์จอมลุยอย่างแม่จะมีวันป่วย ถามอย่างไม่น่าถามว่า “แม่ ทำไมลงไปนอนอย่างนั้นล่ะ” (หาว่าแม่ทำอะไรแผลงๆอีกแล้ว) เหตุคือโรคหัวใจที่ไม่เคยคิดว่าจะเป็น ไม่นึกเลยว่าอีกไม่กี่นาทีจะถูกหามเข้าห้องฉุกเฉิน… เรื่องใหม่อีกไง
เรื่องใหม่ๆที่ผ่านเข้ามาน่าสนใจเสมอ สำหรับการเจ็บป่วยหรือผิดหวังนั้น ถ้าไม่ถลำเข้าไปจมในอารมณ์กลัวหรือเสียใจ ก็เป็นกลไกบ่มเพาะความชำนาญในการเรียนรู้ได้อย่างมหัศจรรย์
ป้าเป็นแฟนหนังสือชุด Harry Potter อย่างเหนียวแน่น
ชอบนักที่ JK Rowling ผู้ประพันธ์ เขียนไว้ว่า “Death is the next great adventure” “ความตายคือการผจญภัยที่ยิ่งใหญ่ครั้งต่อไป”
ป้าเรียนรู้จากการผจญภัยมามากแล้ว ถึงเวลาผจญภัยครั้งใหญ่ คงได้นำทักษะที่เรียนรู้มาใช้ได้บ้างน่ะ ไม่มากก็น้อย
คราวนี้คงจะต้องใช้ทักษะการยอมรับแต่ละปัจจุบันขณะ ว่า “มันก็เป็นอย่างนี้แหละ“
เพื่ออิสรภาพในความ
ไม่มีอะไรจะมี
ไม่มีอะไรจะเป็น
ไม่เอาอะไรจะเอา
เขียนยาวมาก ใครอ่านจนจบบ้างคะ
จาก : FB โต๊ะป้าศรี CH Tabel 18 ธันวาคม 2025
ความคิดเห็น