top of page
CNScover-002 (1)_edited.jpg

ผลงานและชีวิต
คุณหญิงจำนงศรี  รัตนิน  หาญเจนลักษณ์

"เพียรบากเพียรบั่นเข้าไปให้ใกล้ตรงนั้น 

        ถ้าเพียรพยายามเข้าไปให้ใกล้ขึ้นทีละน้อย 

        สักวันหนึ่งอาจจะถึงเกาะมะพร้าวนาฬิเกเกาะนั้น

        ผิวทะเลดูสงบเรียบ แต่คลื่นใต้น้ำคอยรั้งให้ถอย 

        ความเสียดายยังเร้นลึก

        เสียดายสิ่งที่มี สิ่งที่เป็น ทั้ง ๆ ที่รู้ว่าทั้งหมดเป็นมายา"

                    

                                                                                                    จาก ฝนตกยังต้องฟ้าร้องยังถึง

หยดฝน
กับ
ใบบัว

บทกวีประกอบดนตรี

 "หยดฝนกับใบบัว"

ดนตรีโดย ดนู ฮุนตระกูลและวงดนตรีไหมไทย 

อ่านบทกวีโดย

คุณหญิงจำนงศรี(รัตนิน)      หาญเจนลักษณ์

และเทพศิริ สุขโสภา

rainlotus.jpg

จดหมายแม่
ถึงลูกสาว

คุณหญิงจำนงศรีอ่านบทกวี บทแรกที่ได้รับการตีพิมพ์

poemread.jpg
WindcrabCover.jpg
WindCrab-bc01_edited.jpg

ฉันคือปูลม

"เจ้าปูลมอยากสวย

ใครจะช่วยมันได้

ทะเล หรือท้องฟ้า

ดวงอาทิตย์ หรือดวงจันทร์

หรือว่า...ตัวมันเอง"

คืนสู่วัฎจักร

"ตลอดชีวิตของเรา เรายังชีพด้วยการกินของตาย แล้วทำไมเวลาที่ตายไป เราถึงเป็นเครื่องต่อชีวิตอื่นให้ดำรงอยู่ บ้างไม่ได้" 

PeacefulDeath01-002.jpg
PeacefulDeath-VT01-001.jpg

คุณหญิงจำนงศรี รัตนิน หาญเจนลักษณ์

Chamnongsri

คุณหญิงจำนงศรี(รัตนิน) หาญเจนลักษณ์ เกิดในตระกูลนักธุรกิจใหญ่ 2 ตระกูลด้วยกัน คือ ตระกูล 'ล่ำซำ' ของบิดา 'จุลินทร์ ล่ำซำ' และตระกูล 'หวั่งหลี' ของมารดา "สงวน หวั่งหลี'  ซึ่งเสียชีวิตตั้งแต่คุณหญิงอายุได้เพียง 2 ขวบเศษ คุณหญิงใช้ชีวิตช่วงวัยรุ่นเป็นนักเรียนประจำ ที่โรงเรียนเล็กๆ ในประเทศอังกฤษ จนถึงอายุ 18 ปี บิดาล้มป่วยและมีปัญหาสายตาจากโรคเบาหวาน ทำให้ถูกเรียกตัวกลับบ้าน ไม่ได้เรียนต่อในระดับปริญญาที่ Cambridge ตามความตั้งใจ

 

ที่กรุงเทพ คุณหญิงท้าทายสังคมเวลานั้นด้วยการเลือกอาชีพนักข่าว เขียนข่าวและบทความให้กับหนังสือพิมพ์ Bangkok World จนถึงอายุ  23 ปี ก็ลาออก หลังแต่งงานกับนายแพทย์อุทัย รัตนิน จักษุแพทย์ผู้รักษาดวงตาของบิดา และร่วมกันก่อตั้งโรงพยาบาลจักษุรัตนิน ซึ่งปัจจุบัน คุณหญิงดำรงตำแหน่งประธานกรรมการ

 

ความตั้งใจด้านการศึกษาของคุณหญิงได้รับการสานต่อ ด้วยการเข้าเรียนในมหาวิทยาลัยรามคำแหง จนสำเร็จปริญญาตรีศิลปศาสตร์บัณฑิต ด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง เมื่ออายุ 42 ปี ต่อมาหลังงานสมโภชน์กรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปีได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จตุตถจุลจอมเกล้า ใช้คำนำหน้านาม 'คุณหญิง' ตอนอายุ 44 ปี

 

แม้จะสมบูรณ์ด้วยทรัพย์และเกียรติยศ แต่ดังที่คุณหญิงเคยกล่าวไว้ว่า แต่ละคนก็มีความทุกข์ที่แตกต่างกันไป ในวัย 52 ปี คุณหญิงดำเนินตามคำสอนของพระพุทธองค์ ที่ว่า'ทุกข์เกิดจากใจ การดับทุกข์ก็ต้องดับที่ใจ’  เลือก ‘ทิ้งกรุงไปอยู่ป่า’ ปฏิบัติธรรมที่สวนโมกขพลาราม ไชยา สุราษฎร์ธานี และวัดธรรมเจดีย์ สกลนคร รวมเวลากว่า 7 เดือน เพื่อฝึกสติให้สามารถเผชิญกับปัญหาได้อย่างมีเมตตาทั้งต่อตัวเองและคนอื่น

 

พื้นฐานจากการปฏิบัติธรรม ไม่เพียงช่วยจัดการกับทุกข์ในส่วนตน ยังเป็นส่วนสำคัญของการทำงานในหลายบทบาทหน้าที่บนปรัชญาพุทธศาสนาและมนุษยนิยม อาทิ นักเขียน กวี นักแปล นักวิจารณ์ด้านศิลปะและวัฒนธรรม นักเขียนบท ผู้จัดรายการวิทยุ ผู้กำกับและผลิตสารคดี รวมถึงการเดินทางไปเกาหลีเหนือ เพื่อผลิตสารคดีวิดิทัศน์เรื่อง  Rajin-Songbong, The Golden Gateway ในโครงการของ United Nations Development Program (UNDP) เป็นการสำรวจสามเหลี่ยมแม่น้ำทูเมน(Tumen) อันเป็นพรมแดนกั้นรัสเซีย มองโกเลียและเกาหลีเหลือ 

 

นอกจากนี้คุณหญิงจำนงศรี ยังทำงานกิจกรรมทางสังคม ทั้งโดยส่วนตัวและทำงานร่วมกับทั้งองค์รัฐและเอกชน รวมถึงบุคคลต่างๆในหลากหลายกลุ่ม อาทิ เป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิเรือนร่มเย็นเพื่อช่วยเหลือและให้การศึกษาเด็กหญิงในกลุ่มเสี่ยงต่อความรุนแรงและยาเสพติดในภาคเหนือ เป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิอุทัยรัตนินเพื่อสนับสนุนวิทยาการด้านจักษุวิทยา เป็นกรรมการก่อตั้งมูลนิธิช่วยคนปัญญาอ่อนแห่งประเทศไทยในพระบรมราชินูปถัมภ์ ฯลฯ

 

ทางด้านการประพันธ์ ผลงานของคุณหญิงจำนงศรี มีทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ในหลากหลายรูปแบบทั้ง กวีนิพนธ์ นิทาน เรื่องสั้น บทละคร บทความ บทวิจารณ์  และหนังสือเชิงประวัติศาสตร์   รวมทั้งได้แปลวรรณคดีและวรรณกรรมร่วมสมัยของไทยเป็นภาษาอังกฤษไว้จำนวนมาก

 

ผลงานทั้งหมดได้รับการยกย่องทั้งในแง่ของคุณค่าของเนื้อหาและความงดงามของภาษา อาทิ “ดุจนาวากลางมหาสมุทร”  ซึ่งไม่เพียงเป็นหนังสือยอดนิยม ยังได้รับการยกย่องถึงคุณค่าในเชิงประวัติศาสตร์ร่วมสมัย ส่วน“ฝนตกยังต้องฟ้าร้องยังถึง” ผลงานรวมบทกวีบันทึกการฝึกจิตน้อมสู่ธรรม ได้รับคำนิยมในด้านความปราณีตของมุมมอง ที่สะท้อนออกมาอย่างลุ่มลึกและงดงาม เป็นสะพานเชื่อมธรรมะให้เข้าถึงได้ง่ายสำหรับคนทั่วไป นอกจากนี้กวีนิพนธ์ภาษาอังกฤษ ชุด  On the white empty page บางส่วน ได้รับการแปลและตีพิมพ์เป็นภาษาญี่ปุ่น และฝรั่งเศส  

 

สำหรับหนังสือเด็กที่แฝงด้วยหลักพุทธปรัชญา คือ เจ้าแสดแปดขา ฉันคือปูลม และตุ๊กแกกั๊บแจกลาย จัดอยู่ในหนังสือ 15 เล่ม ที่ได้รับการคัดเลือกเพื่อจัดพิมพ์ในโครงการ ‘วรรณกรรมเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันใจเยาวชน เนื่องในวาระเฉลิมฉลองครบ 100 ปี ชาตกาลของท่านพุทธทาสภิกขุ ( 27 พฤษภาคม 2549)’

 

ความสนใจด้านพุทธศาสนาอย่างลึกซึ้ง ไม่เพียงเป็นที่มาของงานเขียนหลากหลายรูปแบบ  ยังเป็นเชื้อไฟในการทำงานเพื่อสังคมของคุณหญิงจำนงศรีอีกด้วย เช่น การก่อตั้ง ‘มูลนิธิเรือนร่มเย็น’ เพื่อป้องกันเด็กหญิงวัยรุ่นจากการค้าประเวณีและยาเสพติด 

 

ปัจจุบันคุณหญิงทุ่มเทกำลังกาย กำลังทรัพย์ กำลังใจ เวลาและความสามารถ ทำงานร่วมกับหลายกลุ่มสังคม ผลักดันให้ประเทศไทยมีระบบดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย และ ส่งเสริมให้คนในสังคมสามารถเข้าถึง ‘วิถีสู่ความตายอย่างสงบ' ซึ่งมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่า 'การมีชีวิตที่ดี'' โดยเป็นผู้ก่อตั้ง บริษัท ชีวามิตร วิสาหกิจเพื่อสังคม จำกัด  ที่มีเป้าหมายให้ความรู้ และ “เป็น ‘เพื่อน’ ช่วยวางแผนการเดินทางเข้าสู่ระยะท้ายไปจนสิ้นสุดปลายทางของชีวิตอย่างมีคุณภาพ เพื่อให้ชีวิตปลายทางของทุกคนมีทางเลือกที่เหมาะสม พอดี สมศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์"

 

นอกจากนี้คุณหญิงจำนงศรียังเป็นประธานกรรมการชมรมสมองใสใจสบาย ศูนย์ดูแลภาวะสมองเสื่อม รพ.จุฬาลงกรณ์ 

 

ทางด้านชีวิตส่วนตัว หลังจากนายแพทย์อุทัยเสียชีวิต คุณหญิงแต่งงานครั้งที่สองกับ ดร.ชิงชัย หาญเจนลักษณ์ และครอบครัว ณ วันนี้ประกอบด้วย สามี 1 ลูก 4 และหลาน 6 

 

ผลงานทั้งด้านการประพันธ์ ด้านสังคม และพุทธศาสนา ส่งผลให้คุณหญิงจำนงศรีได้รับปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิติมศักดิ์ สาขาวิชาสังคมวิทยาและมนุษยวิทยา จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง ในปี 2547 ปริญญาพุทธศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิติมศักดิ์ สาขาวิชาสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ จาก มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย 2555 และได้รับปริญญาศิลปศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในปี 2557 

 

รางวัลด้านวรรณกรรม

รางวัลวรรณกรรมดีเด่น มูลนิธิ John A. Eakin (2525) จากบทละครเรื่อง “สิ้นแสงตะวัน”

รางวัลดีเด่น ประเภทหนังสือสวยงามสำหรับเด็กเล็ก 6-11 ปี และรางวัลชมเชย ประเภทบันเทิงคดีสำหรับเด็กเล็ก 6-11 ปี คณะกรรมการ                พัฒนาหนังสือแห่งชาติ พ.ศ.2543 จากนิทานเรื่อง “เจ้าแสด แปดขา”

รางวัลดีเด่น ประเภทหนังสือสวยงามสำหรับเด็กเล็ก 3-5 ปี ณะกรรมการการศึกษาพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ.2553

        จากนิทานเรื่อง “ตุ๊กแกกั๊บแจกลาย”

รางวัลนราธิป จากสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย พ.ศ.2563 สำหรับการสร้างสรรค์ผลงานอย่างต่อเนื่องยาวนาน และเป็นที่ยกย่อง               อย่างกว้างขวาง

รางวัลด้านสังคม

รางวัลเกียรติคุณ ‘ครอบครัวธรรมชาติดีเด่น’ ปี 2547 คณะกรรมการพัฒนาและสงเคราะห์ครอบครัว

รางวัล ‘สตรีไทยจิตอาสา หอการค้าไทย’ ประจำปี 2557 สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย 

เรื่องล่าสุด 

bottom of page